Scenario Stroming

Het is 2030

 

Nederland heeft de afgelopen jaren een innovatieve economie kunnen ontwikkelen en doet het internationaal goed. Na een periode van onrust hebben zowel de wereld als de economie zich gestabiliseerd. Bedrijven zetten in op slimme toepassingen van robotisering en automatisering. De consument staat open voor het gebruik van nieuwe technologie in het dagelijks leven, van virtueel shoppen tot zelfsturende auto’s en zorgrobots. Privacy is nauwelijks een issue. De bouwsector is een goed voorbeeld van de impact van nieuwe technologie. Verregaande automatisering, 3D printing, modulair bouwen en circulaire grondstofstromen maken bouwen sneller, efficiënter en goedkoper, ook voor individuen of coöperatieven. De meeste woningen zijn energieneutraal. Vooral in de landelijkere kernen in Midden-Holland, wordt het merendeel van huizen door middel van zonne-energie voorzien of door restwarmte van de kassen.

 

Oude banen verdwijnen en nieuwe banen ontstaan

Een van de gevolgen van de nieuwe technologie is dat veel routinematige (middenklasse) banen zijn verdwenen (bijv. administratieve beroepen). Ook de logistiek (bijv. in Rotterdam, maar ook in de regio) en retail zijn ingrijpend veranderd. De technologie heeft nieuwe economische sectoren (bijv. games en apps industrie) tot wasdom gebracht en per saldo is de werkgelegenheid gestegen. Nieuwe productietechnologieën, zoals 3D-printing, maken efficiëntere, decentrale productie (‘dichter op de markt’) mogelijk, waardoor het aantrekkelijker is om productie terug te halen naar Nederland.

 

Tweedeling groeit, maar gevolgen beperkt

Waar de hoogopgeleide technici en creatievelingen de banen voor het uitzoeken hebben, hebben anderen meer moeite. Om mee te gaan in de high tech economie hebben veel bedrijven hun personeelsbestand namelijk geflexibiliseerd, waardoor er veel ‘vaste banen’ zijn vervallen. De tweedeling tussen wie wel of niet meekan met de technologische ontwikkelingen en hiermee gegarandeerd een baan heeft, groeit. Toch heerst er maatschappelijke rust en de groeiende maatschappelijke tweedelingen is beheersbaar gebleven. Er is redelijk veel werk en in Nederland is een beperkt basisinkomen geïntroduceerd, gefinancierd uit o.a. de stabiele groei van de hightech economie. Met (meerdere) parttime en tijdelijke banen vullen velen het inkomen aan. Anderen zoeken juist voldoening door zich in te zetten voor de maatschappij, zoals mantelzorg en vrijwilligerswerk. Het vrijwilligersleven in de regio staat er sterk voor en de sociale cohesie is hoog. Individualisme in de maatschappij is afgenomen en heeft plaatsgemaakt voor meer collectieve waarden. Robots hebben het meeste werk in de glastuinbouw overgenomen. In de logistiek en groothandel in de regio hebben machines veel laaggeschoold en repetitief werk overgenomen. In de zorg, van de thuiszorg tot de operatierobots in ziekenhuizen, zijn banen verdwenen.

 

Urbanisering beperkt

    De urbanisering van de Randstad heeft zich niet hard doorgezet. Door het nieuwe werken en de efficiëntie van de zelfsturende auto is de nabijheid van de woning tot de werkplek (of onderwijs) minder relevant. Werknemers kunnen hun werkplek uitkiezen: thuis, onderweg in de zelfrijdende auto, op een ontmoetingsplek of kantoor. De huizenprijzen in de grote steden zijn daarom slechts gematigd toegenomen. Landelijkere en minder urbane gebieden zijn meer in trek nu mensen weten dat ze niet per se hoeven te verhuizen wanneer ze van baan wisselen of gaan studeren. Het aantal huishoudens in Midden-Holland is de afgelopen jaren dan ook flink toegenomen. Niet alleen door nieuwe inwoners die wat meer ruimte en rust zoeken, maar ook doordat minder mensen uit de regio (hoeven te) vertrekken.

 

Vraag naar goedkope huur en dure koop

De onderkant van de koopmarkt is afgekoeld. De ‘oude middenklasse’ krijgt namelijk lastiger een hypotheek. Bovendien is de hypotheekrenteaftrek beperkt om o.a. bij te dragen aan de financiering van het basisinkomen. De vraag naar zowel betaalbare als dure huur neemt echter toe, want economisch gaat het zo slecht nog niet. Wanneer men gaat huren, zoekt men dan ook het liefst een hoogwaardige, comfortabele woonoplossing. Bovenin de koopmarkt is wel veel dynamiek. Mensen met een goede baan kiezen graag voor een (luxe, grondgebonden) koopwoning, aangezien verhuizen voor een nieuwe baan nauwelijks meer nodig is. De groei van het aantal huishoudens in de regio is voor een aanzienlijk deel toe te schrijven aan een gestegen aantal eenpersoonshuishoudens.

De overheid heeft de teugels aangetrokken m.b.t. de duurzaamheid van de woningvoorraad. Gasaansluitingen zijn bij nieuwbouw verboden en bij renovatie dienen de gasaansluitingen te worden verwijderd. Nieuwe technologieën zorgen ervoor dat de kosten van duurzame alternatieven sterk zijn gedaald en ‘grijze’ woningen worden uitgefaseerd. Daarnaast zorgen nieuwe productiemethoden (zoals 3D-printing) voor hogere kwaliteit en lagere kosten, waardoor bijv. kostenefficiënt duurzame sloop-nieuwbouw kan plaatsvinden. Op milieugebied is er meer aandacht voor natuur, waardoor bouwen buiten bestaande contouren moeilijker en omslachtiger is geworden. De leefbaarheid in de regio is zeer hoog vanwege de sterke maatschappelijke inzet van de inwoners. Alhoewel dit en de digitalisering van zorg en andere voorzieningen (bijv. online winkelen en bankieren) ervoor zorgen dat ouderen langer thuis blijven wonen (net als de toegenomen mogelijkheden door modulaire bouw), neemt het risico op vereenzaming wel toe.

 

Deze scenarioplanning doet Woonpartners graag met ondernemers, instanties, politici uit de regio, bouwers en ontwikkelaars. Het gaat daarbij niet alleen om de bekende trends samen te vatten, maar met name om visionair denken. Daar willen we kennis van zoveel mogelijk organisaties bij benutten. Goede investeringen lokken immers weer nieuwe investeringen uit. En daar is een gezamenlijke stip op de horizon voor nodig.

Op een speciale website van Woonpartners https://woonpartners-mh-2030.nl worden de meest waarschijnlijke toekomstscenario’s beschreven. In de komende beleidsperiode 2017-2021 besteden we hier verder aandacht aan.

 Wie over deze langetermijnontwikkelingen in Midden-Holland wil meedenken vanuit haar of zijn belangstelling of vakkennis, is meer dan welkom. Geef uw naam en e-mailadres op via info@woonpartners-mh.nl

 

Krantenkoppen

Om meer duidelijkheid te geven staat hieronder een mogelijke krantenkop uit 2030:

“Prijs uitgereikt voor ontwerp verplaatsbaar huis”

Maar we lezen nu al artikelen in de krant die in die richting gaan: Financieel Dagblad, 10 maart 2016 
Wilt u meer lezen over de andere scenario’s, ga dan terug naar het overzicht

Community 2030

Hieronder vindt u de directe linken naar meer informatie over onze community 2030 en het meerjarenbeleidsplan.